الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

20

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

ج : از نظر شيخ اعظم معناى هفتم ، معناى حجت در اصطلاح اصولى است يعنى حد وسط در استدلال ، زيرا به واسطه آن اكبر براى اصغر ثابت مىشود . * به نظر شما كدام‌يك از معانى فوق معناى حجت در اصطلاح اصولى است ؟ ج : از آن جهت كه معناى هفتم و هشتم تفاوت ماهوى ندارند هر دو مىتوانند معناى حجت در اصطلاح اصولى باشند . * لب اللباب نظر شيخ در معناى حجت چيست ؟ ج : اين است كه حجت در اصطلاح اصولى عبارت است از حد وسطى كه ، حكمى به واسطهء آن براى موضوعى اثبات مىكنيم . * مراد از قطع به نتيجه چيست ؟ ج : مراد از قطع به نتيجه ، همان ثبوت الحكم للموضوع است و حد وسط واسطهء در اين قطع مىباشد . * آيا حجت به معناى حد وسط بر امارات ظنيه معتبره اطلاق نمىگردد و چرا ؟ ج : چرا اطلاق مىگردد زيرا امارات ظنيه نيز واسطه مىشوند در اثبات احكام براى موضوعاتشان . * شيخ اعظم در تبيين وساطت امارات ظنيه در اثبات احكام براى موضوعاتشان چه مثالى آورده است ؟ ج : فى المثل مىگويد : هذا مظنون الخمرية ( چون بينه بر خمريت آن ظن‌آور است ) صغرى و كلّ مظنون الخمرية حرام كبرى فهذا حرام نتيجه * نقش ( ظن ) در قياس فوق چيست ؟ ج : واسطه است براى اثبات وجوب اجتناب از خمر مظنون . * چه نتيجه‌اى از قياس فوق حاصل مىشود ؟ ج : اينكه اطلاق حجت بر ظن جايز است . * جناب شيخ در وساطت امارات ، در باب احكام چه مثالى آورده است ؟ مثال اول : اگر مكلف از طريق ظن معتبر صاحب يد ظن پيدا نمود كه فلان مايع خمر است قياس زير را شكل مىدهد . هذا الفعل ( خوردن گوشت خرگوش ) ممّا أفتى المفتى على تحريمه صغرى و كلّ ما أفتى المفتى بتحريمه فهو حرام كبرى فهذا حرام فيجب الاجتناب عنه نتيجه